شبکه بهداشت و درمان رامسر
۱۳۹۶ سه شنبه ۱ اسفند
br ENGLISH
واحد مبارزه با بیماری های غیر واگیر

 

به دلیل ابتلای بسیاری از مردم جهان به بیماری های مزمنی مانند بیماری قلبی ، سکته ی مغزی ، سرطان ، بیماریهای مزمن تنفسی و دیابت ، زندگی بسیاری از آنان کوتاه یا فنا شده است. از 58 میلیون مورد جهانی مرگ در سال 2005 ، تقریبا 35 میلیون مورد ناشی از بیماری های مزمن (غیرواگیر) بوده است. در اغلب مناطق جهان ، بیماری های مزمن علت اصلی مرگ بزرگسالان است و پیش بینی می شود که در 10سال آینده ، آمار مرگ 17% افزایش یابد . در همین مدت ، اضافه وزن و چاقی کودکان و میزان بروز دیابت نوع 2 در جهان در حال افزایش خواهد بود .

59 % کل مرگ های جهان و 46% با بیماری ها، ناشی از بیماریهای غیر واگیر است آمارها نشان از افزایش شیوع این بیماریها دارد . خسارت های وارده از این بیماریها و هزینه های سرسام آور آنها برای سیستم های بهداشتی ، همواره محرکی جدی و قوی برای طرح و اجرای برنامه های پیشگیری در سطوح مختلف بوده است .

از طرفی تغییرات سریع شیوه زندگی به ویژه در جنبه های تغذیه ای و فعالیت جسمی باعث برتری فراوانی بیماریهای غیر واگیر از جمله دیابت ، پوکی استخوان ، بیماریهای قلبی و عروقی ، چاقی و بسیاری بیمارهای بد خیم همراه شده است . از این رو پیشگیری از عوامل موثر در بروز این اختلالات جزء اولویت های بهداشتی کشورهای در حال توسعه قرار گرفته است .

vعنوان برنامه های واحد پیشگیری و مبارزه با بیماریهای غیر واگیر:

*   1-برنامه کشوری پیشگیری از بروز بتالاسمی ماژور

*   2-برنامه ملی ثبت و پیشگیری از سرطان

*   3-برنامه کشوری پیشگیری و کنترل دیابت

*   4-برنامه کشوری پیشگیری و کنترل فشار خون بالا

*   5-برنامه کشوری پیشگیری و کنترل سوانح و حوادث

*   6-برنامه کنترل بیماری فنیل کتون اوری

*   7-برنامه کاهش عوارض کمبود ( G6PD فاویسم )

*   8-برنامه کشوری غربالگری کم کاری مادرزادی تیروئید

* برنامه کشوری پیشگیری از بروز بتالاسمی ماژور :

   يکي از شايعترين بيماريهاي ژنتيکي است که از طريق ازدواج دو نفر سالم ناقل (تالاسمي مينور) با يکديگر بوجود مي آيد. در اين ازدواج ها در هر بار حاملگي 25 درصد احتمال بروز تالاسمي ماژور در جنين وجود دارد. از سال 1376 که آزمايشات قبل از ازدواج در سراسر کشور اجباري شد، ميزان بروز اين بيماري رو به کاهش گذاشت.

   به كليه جوانان توصيه مي شود قبل از انتخاب نهايي همسر (قبل از اطلاع اقوام و بستگان، قبل از نامزدي و جاري شدن صيغه ازدواج) براي انجام آزمايش تالاسمي اقدام نمايند.

پراکندگی تالاسمی در ایران

این بیماری در تمام کشور پراکنده است ، میزان شیوع آن در کشور 5% است. اما در نواحی حاشیه ی دریای خزر ( استانهای گیلان ، مازندران و گلستان ) ، نواحی حاشیه ی خلیج فارس و دریای عمان ( بوشهر ، هرمزگان و سیستان وبلوجستان ) ، خوزستان ، فارس و جنوب کرمان شیوع بیشتری دارد . بطوری که شیوع ژن تالاسمی در استان مازندران 12-10% است به عبارت دیگر 300000 نفر از مردم استان مازندران ناقل ژن تالاسمی می باشند. البته میزان شیوع ژن و بیماری در سطح استان یکسان نیست به عنوان مثال شهرهای رامسر ،گلوگاه و سوادکوه جزء مناطق با شیوع کمتر و شهرهای بابلسر ، محمود آباد، فریدون کنار و قائم شهر جزء مناطق با بیشترین میزان شیوع را دارد.

برنامه کشوری پیشگیری از بروز تالاسمی نظیر هر برنامه ژنتیک دیگر برای ارائه در سطح جامعه به ابزارهای اصلی نیاز دارد :

1-    آزمایشگاههای غربالگری ناقلین تالاسمی : در کشور در قالب یک شبکه برنامه ریزی شده اند . براساس میزان جمعیت در شهرها آزمایشگاه های خصوصی و دولتی که امکانات لازم برای انجام آزمایش غربالگری تالاسمی را دارند و اجرای دستورالعمل های کشوری پیشگیری از تالاسمی را پذیرفته اند . مشغول به کار هستند.

در شهرستان رامسر آزمایشگاه مرکز بهداشت مستقر در مرکز بهداشتی درمانی شماره 2 آخوند محله این مسئولیت را بعهده دارد .

2-    شبکه آزمایشگاه های تشخیص ژنتیک : از سال 1387 تشکیل شده و درحال تکمیل است وظیفه اصلی این شبکه انجام آزمایش های ژنتیک و تشخیص پیش از تولد تالاسمی است این شبکه نیز در PHC ادغام شده و با سایر سیستم ها و شبکه های برنامه هماهنــگ است ، بنحوی که موارد ارجاعی از سوی مشــاوران ژنتیــک ( تالاسمی ) را می پذیرد و به آنها پس خوراند می دهد .

3-    شبکه مشاوره ژنتیک : متشکل از تیم های مشاوره ژنتیک است . این تیم در هر شهرستان در یک یا چند مرکز بهداشتی درمانی بر حسب جمعیت مستقر هستند . هر تیم از یک پزشک و یک کارشناس / کاردان تشکیل شده است .

تیم مشاوره ژنتیک در رامسر در مرکز بهداشتی درمانی شماره 2 آحوند محله استقرار دارد . شماره تماس 01925259079

4-    شبکه مراقبت ( خانه های بهداشت و مراکز بهداشتی درمانی) زوج های ناقل تالاسمی را تا تکمیل خانواده با 2 فرزند سالم همراهی می کند و سپس آنها را جهت استفاده از روش های دائمی پیشگیری از بارداری ارجاع می دهد .

   غربالگري نوزادان

   يکي از مهمترين و موثرترين اقدامات صورت گرفته در زمينه پيشگيري از بروز عقب ماندگي هاي ذهني است.در اين اقدام3 بيماري مهم شناسايي مي شود. شناسايي اين بيماريها در روزهاي اول زندگي- به راستي نجات بخش زندگي اين بيماران است چراکه با درمان به موقع، از بروز عوارض، که مهمترين آن عقب ماندگي ذهني است به خوبي پيشگيري مي شود.

واحدهای که در شهرستان رامسر در امر غربالگری فعالیت دارند:

1.      آزمایشگاه مرکز بهداشت رامسر       آدرس: رامسر خیابان شهید عباس مفرد مرکز بهداشتی درمانی شماره 2 آخوند محله

2.      بیمارستان امام سجاد(ع) رامسر

3.     بیمارستان احمد نژاد کتالم

توجه1 : بیمارستانها فقط نوزادانی که در سن غربالگری (5-3روز) به هر دلیل در بیمارستان بستری باشند نمونه گیری انجام می دهند.

توجه 2: توصیه می شود برای نمونه برداری 72 ساعت پس از تولد و قبل از ساعت 10 صبح هر روز مراجعه مراجعه شود.

توجه3: خانواده ها برای دریافت نتایج آزمایشات غربالگری 20 روز پس از نمونه برداری به آزمایشگاه مرکز بهداشت مراجعه نمایند. تلفن تماس :01925251392

کم کاري مادرزادي تيروئيد

 کم کاری مادرزادی تیروئید یکی از علل مهم قابل پیشگیری عقب افتادگی ذهنی در نوزادان است . تا قبل از شروع برنامه های غربالگری ، تشخیص زود هنگام بیماری بدلیل کم و غیر اختصاصی بودن علائم و نشانه ها در روزهای اول زندگی معمولاً با تاخیر صورت می گیرد و این موضوع با از دست دادن ضریب هوشی به درجات مختلف در مبتلایان همراه می باشد .

اين بيماري مهمترين علت قابل پيشگيري عقب ماندگي ذهني محسوب مي شود. از  سال 1385 تا پایان 6 ماهه اول سال 90 مجموعاً 11 مورد بیمار از نوع دائمی و گذرا در سطح شهرستان رامسر شناسایی شده است. اين بيماران تحت درمان قرار گرفته اند و از بروز عقب ماندگي ذهني و ساير عوارض مثل کاهش رشد بخصوص کوتاهي قد پيشگيري شده است.

بطور کلی میزان بروز بیماری در جهان 1 در هر 3000 تا 4000 تولد زنده برآورده شده است .این نسبت در ایران کمتر یک مورد به ازای 1000 تولد است.

         از ابتدای ادغام برنامه غربالگري هيپوتيروئيدي نوزادان در سیستم سلامت کشور تاکنون           ( تاپایان 6 ماهه اول سال 89)4300000نوزاد غربالگری و 9600 نوزاد بیمار (انواع دائمی و گذرا ) شناسایی و تحت درمان قرار گرفته اند.

         از ابتدای ادغام برنامه غربالگري هيپوتيروئيدي نوزادان در سیستم شبکه رامسر تاکنون(تا پایان سال 89 ) 4870نوزاد غربالگری و 11نوزاد بیمار (انواع دائمی و گذرا ) شناسایی و تحت درمان قرار گرفته اند.

هدف اصلی برنامه :

 شناسایی و کنترل نوزادان مبتلا به کم کاری مادرزادی تیروئید ( CH ) درمان وپیشگیری از عوارض آن

استراتژی های اصلی :

1-    غربالگری نوزادان در بدو تولد ( 3 تا 5 روز ) جهت تشخیص بیماری CH ( نمونه گیری از پاشنه پا )

2-    آموزش و اطلاع رسانی

3-    درمان سریع و مناسب بیماران شناسایی شده

فنيل کتونوري (PKU)

اين بيماري به صورت ارثي از والدين به فرزندان منتقل مي شود. در اين خانواده ها در حاملگي بعدي هم هر بار 25% احتمال بروز فرزند مبتلا به PKU وجود دارد. مشاوره ژنتيک برای  بارداري هاي بعدي، ازدواج هاي فاميلي و ازدواج اعضاي خانواده بيمار به شدت توصيه مي شود.

   تاخير در شناسايي و شروع درمان بيمار در هر يک ماه پس از تولد 4 نمره از بهره هوشي (IQ) کم مي کند. بنابراين در صورت عدم تشخيص و درمان بيماري در پايان سال اول زندگي  50 نمره از بهره هوشي (IQ) بيمار کاسته شده است و اين به معني بروز عقب ماندگي ذهني همراه با بيش فعالي و ساير مشکلات غير قابل جبران براي خانواده است.

         در برنامه کنترل بیماری فنیل کتون اوری تاکنون 3806نوزاد غربالگری شده 10 مورد مشکوک شناسایی گردید که خوشبختانه با انجام آزمایش وریدی مورد تایید قرار نگرفته اند .

هدف کلی این برنامه :

کاهش بار بیماری فنیل کتون اوری      

اهداف اختصاصی :

1-    کاهش بروز موارد

2-    کاهش معلولیت

3-    کاهش عقب ماندگی ذهنی

4-    کاهش صدمه به خانواده بعنوان واحد زیر بنایی جامعه

استراتژی ها :

1-    غربالگری و شناسایی کودکان مبتلا و درمان استاندارد آنها   آزمایش غربالگری گروه هدف برنامه یعنی نوزادان 3 تا 5 روز (نمونه گیری از پاشنه پا )و انجام آزمایش تایید موارد مثبت در غربالگری و انجام آزمایشات کنترل درمان در طول درمان 

2-    مشاوره ژنتیک و پیشنهاد تشخیص پیش از تولد جنین در حاملگی های بعدی مادر کودک مبتلا

vبرنامه کاهش عوارض کمبود G6PD

اين بيماري در پسران بيش از دختران ديده مي شود و در صورت عدم تشخيص مي تواند خطرناک باشد و حتي منجر به مرگ شود. فرد مبتلا به فاويسم در تماس با مواد اکسيدان مثل باقلا، بعضی از داروها مانندآسپرين و ... دچار افت هموگلوبين مي شود چون اين مواد باعث ليز شدن گلبولهاي قرمز خون بيمار مي‌شود. با تشخيص به موقع فاويسم  و رعايت پرهيزهاي غذايي و دارويي مخصوص به آن مي توان از خطرات ذکر شده پيشگيري نمود.

کمبود این آنزیم بیش از 200 میلیون نفر در دنیا را تحت تاثیر قرار داده است . علایم بالینی در این افراد بعد از 24 تا 48 ساعت از مواجهه با مواد اکسیدان ایجاد می شود . کمبود G6PD یکی از عوامل بستری در بیمارستان است تزریق خون در زمان حمله لیز اکثراً ضروری است .

 در برنامه کاهش عوارض کمبود G6PD تاکنون 3806نوزاد غربالگری شده 205 مورد نوزاد مشکوک شناسایی گردید( 5%). تاکنون بیش از نیمی از این نوزادان آزمایش 120 روزگی ، آزمایش تایید و تشخیص را انجام داده و 83 درصد آنها کمبود آنزیم شان تایید شد.   

  • اهداف طرح :

1)     کاهش بستری و تزریق خون در افراد در معرض خطر

2)     کاهش ( پی آمدهای خطرناک ) مرگ در افراد در معرض خطر

  • فعالیت های اصلی برنامه :

1)     آزمایش شناسایی نوزادان ( غربالگری ) نوزادان در 3 تا 5 روزگی ( نمونه گیری از پاشنه پا)

2)     بررسی مجدد نوزاد در 120 روزگی از نظر کمبود آنزیم

3)     راهنمایی و آموزش و ا لدین

4)     نصب برگه نوع داروهایی که لازم است از آنها پرهیز صورت گیرد در دفترچه بیمه نوزاد

v   برنامه کشوری پیشگیری و کنترل دیابت :

دیابت شایع ترین بیماری متابولیک با شیوعی روبه افزایش است ازدیاد 22 درصدی جمعیت مبتلایان تا سال 2025 ، ایجاد هزینه های مستقیم به میزان 15 215 درصدی کل بودجه بهداشتی ، هزینه های غیر مستقیم تا چند برابر و هزینه های پنهان تخمین ناپذیر، پدید آوردن عوارضی چون بیماریهای قلبی ، هیپرتانسیون ، انواع نارسایی های قلبی ، رتینوپاتی ، نوروپاتی ، کاتاراکت و .... از خصوصیات دیابت می باشد دیابت مسئول 4 میلیون مرگ در سال و 9% کل مرگ های جهان بوده است .به عنوان بزرگترين اپيدمي قرن شناخته شده و در حال حاضر سريع ترين رشد را در کل جهان دارد.

طی پژوهشی شیوعی برابر با 2/7 درصد در جمعیت بالای 30 سال تهران دارد و حداقل 3میلیون مبتلا در کشور وجود دارند که در نیمی از موارد فرد از بیماری خود بی اطلاع است . بسياري از اين بيماران هنگامي که دچار يکي از عوارض ديررس ديابت مي شوند به وجود بيماري خود پي مي برند.

 ديابت شايعترين علت کوري و نارسائي کليوي در ايران مي باشد. نهمين علت مرگ در زنان و شانزدهمين علت مرگ در مردان است.

 با مسن  شدن تدريجي جمعيت کشورمان، روي آوردن مردم به زندگي صنعتي و ماشيني و تغيير شيوه زندگي آنها، مشکلات ناشي از ديابت و عوارض آن کاملاً مشهود خواهد شد .

 از ابتداي سال 1374 برنامه جامع پيشگيري و کنترل ديابت با هدف پيشگيري از بروز ديابت (پيشگيري اوليه)، پيشگيري از بروز عوارض زودرس و ديررس ديابت (پيشگيري ثانويه) و همچنين پيشگيري از مرگ و مير و کاهش اميد به زندگي ناشي از ديابت ( پيشگيري ثانويه) در شهرستان در حال اجرا است .

 غربالگري و شناسايي افراد در معرض خطر و نيز بيماريابي افراد بالاي 30 سال بصورت رايگان درکليه مراکزبهداشتي درماني بشکل دوره ای انجام می شود.

غربالگری با هدف کشف دیابت نوع 2 ، استراتژی اصلی اکثر برنامه های کنترل دیابت است . در عرصه جهانی پیشگیری و شناسایی زودرس و درمان بموقع و صحیح دیابت نوع 2 با اهداف ذیل انجام می گیرد :

1-    تعیین میزان شیوع دیابت

2-    شناسایی افراد مستعد ابتلاء به دیابت

3-    حفظ و ارتقاء سطح سلامتی افراد مبتلا به دیابت

4-    کاهش مرگ و میر ناشی از عوارض دیابت

اهداف ویژه این طرح در سه سطوح پیشگیری بشرح زیر طبقه بندی شد :

1-    آموزش بهداشت عمومی

2-    تعیین افراد در معرض خطر

3-    بیماریابی دیابت نوع 2

4-    بالا بردن آگاهی کارکنان بهداشتی

5-    کنترل دقیق و سریع بیماری

6-    جلوگیری از پیدایش عوارض

7-    محدودیت و ترک استعمال دخانیان

8-    کنترل چربی های خون و فشار خون                  

vبرنامه کشوری پیشگیری و کنترل فشار خون بالا

فشار خون بالا یکی از مهمترین عوامل بروز بیماریهای قلبی و عروقی و از جمله شایعترین عامل بروز نارسایی قلبی و نارسایی کلیه در بسیاری از کشورهاست . بررسی های انجام شده در کشور ما و بسیاری از کشورهای دیگر نشان  می دهند که از هر چهار الی پنج نفر یک نفر به بیماری فشار خون بالا مبتلا است و عدم درمان مناسب و پیگیری آن می تواند به عواقب وخیمی منجر شود . در این افراد احتمال بروز تنگی رگ های قلب و سکته قلبی بمیزان 3 برابر ، نارسایی قلبی 6 برابر سکته مغزی 7 برابر افزایش می یابد . و این در حال است که با تشخیص بموقع و مناسب به خوبی می توان از بروز همه این عوارض جلوگیری کرد . فشار خون بالا قبل از بروز عوارض وخیم آن غالباً هیچ علامتی ندارد و در واقع تنها راه تشخیص این بیماری اندازه گیری دقیق فشار خون است .

برنامه کشوری پیشگیری و کنترل بیماری فشار خون بالا با راهکارهای ذیل در PHC ادغام شده است .

1-    شناسایی افراد در معرض خطر ابتلاء یا مبتلاء به بیماری فشار خون بالا

2-    تغییر و اصلاح شیوه زندگی در افراد در معرض خطر و کل جامعه

3-    افزایش آگاهی جامعه ، افراد در معرض خطر ، مسئولین ، کارکنان بهداشتی درمانی در مورد فشار خون بالا عوامل خطر زا و عوارض آن و نحوه مقابله با آن

4-    تشخیص بموقع بیماری توسط غربالگری افراد 30 سال و بالاتر

5-    درمان سریع و افزایش آگاهی بیماران جهت کاهش و تاخیر در بروز معلولیت ها و مرگ

vبيماري قلبي و عروقي:

   همـه سالـه 17 ميليـون نفـر بـر اثـر ابتـلا و عـوارض بيمـاري هـاي قلبـي عروقي جان خود را از دست مي دهند و 300 ميليون نفر BMI بالاي kg/ m30 دارند و چاق محسوب مي شوند. 60% مردم بي تحرک يا کم تحرک هستند و خطر ابتلا به بيماريهاي قلبي عروقي در آنها 5/1 برابر مي باشد.سالانه 5 ميليون مرگ در اثر استعمال دخانيات اتفاق مي افتد و فشارخون بالا 1/7 ميليون مرگ (13% کل مرگ هاي دنيا) را باعث مي‌شود. در ايران بيماري هاي قلبي عروقي رتبه اول را از نظر مرگ و مير بخود اختصاص داده است.

 در حالیکه با اصلاح و کاهش عوامل خطر اصلی می توان تا حد زیادی از بروز و ایجاد این بیماری ها پیشگیری کرد . عوامل خطر بیماریهای قلبی و سکته مغزی شامل فشار خون بالا ، کلسترول خون بالا ، قند خون بالا ( دیابت ) ، مصرف مقدار کم و ناکافی میوه و سبزی ، اضافه وزن و چاقی و کم تحرکی می باشند . این عوامل در مجموع مسئول 80 % مرگ ناشی از بیماری های قلبی و عروقی هستند هر یک از این عوامل خطر یا ترکیبی از اینها می تواند افراد را مستعد بیماری قلبی یا سکته مغزی کند.

رفتارهاي نامناسب زندگي از قبيل گسترش مصرف دخانيات حتي در سنين پايين، دوري از تغذيه هاي بومي و سنتي و روي آوردن به استفاده از غذاهاي فراوري شده و نوشابه هاي صنعتي و شيريني ها و در نتيجه گسترش روز افزون چاقي و افزايش وزن حتي از سنين بسيار پايين، عدم تحرک مناسب و استفاده از اتومبيل براي پيش پا افتاده ترين فعاليتها، نشستن طولاني مدت مقابل تلويزيون و کامپيوتر، افزايش تنش و استرس هاي مختلف در زندگي روزمره منجر به افزايش فاکتورهاي خطر بيماريهاي قلبي عروقي گشته و در نتيجه روز بروز شيوع اين بيماري ها در کشورهاي در حال توسعه افزايش مي يابد.

   با ايجاد تغيير در شيوه هاي نامناسب زندگي مثل مصرف غذاهاي مناسب، استفاده بيشتر از سبزيجات و ميوه هاي تازه، ترک دخانيات و الکل، افزايش فعاليت بدني، کنترل چاقي و تعادل وزن، کنترل فشارخون، چربي خون بالا و قند خون و برخورد مناسب و صحيح با تنش ها و استرس هاي روزانه مي توان از بيماري هاي قلبي عروقي و ساير بيماري ها غيرواگير و عوارض ناشي از آنها پيشگيري کرد.

   در حال حاضر برنامه قلب سالم با هدف آگاه کردن و ياري رساندن به مردم جهت شناخت عوامل خطر و اصلاح آن در کليه مراکز و مراکز بهداشتی درمانی جهت افرادي که داراي عوامل خطر بيماري هاي قلبي عروقي هستند ارزیابی تندرستی انجام می شود و در رابطه با تغيير بهينه شيوه زندگي بخصوص تغذيه سالم  آموزش هاي لازم به آنها داده مي شود و در صورت لزوم تحت درمان دارويي قرار مي گيرند.

vبرنامه کشوری و کنترل سوانح و حوادث :

روزی نیست که در روزنامه ها وجراید مختلف خبر حادثه ای درج نشود0 سالانه حداقل 5 میلیون نفر در دنیا بخاطر حوادث ومصدومیت ها تلف می شوندکه بیش از 90 درصد از این مرگها در کشـورهـای کـم درآمـد رخ میدهد وبرای تمامی گروههای سنی پنجمین علت مرگ در دنیا بحساب می آیند0 بین 30 10% کل تخت های بیمارستانی دنیا بخاطر حوادث اشغال می شوندوطبق برآورد سازمان جهانی بهداشت حدود 78 میلیون نفر درسال بخاطر حوادث دچار نوعی معلولیت می شوند0

یکی از ویژگیهای مهم درمسئله حوادث ترکیب قربانیان آنهاست قربانیان حوادث برخلاف سایر بیماریها عمدتاً از گروههای سنی مولد جامعه هستند0 برای مثال میانگین سنی برای مرگ ناشی از بیماریهای قلبی عروقی حدود 70 سال برای سرطانها 65 سال وبرای حوادث جاده ای تنها 27 سال است ( درجهان ) 0 حدود نیمی از کل مرگهای گروه سنی 24 10 سال بخاطر حوادث است ودرصورت کنترل وپیشگیری آنها میتوان امید به زندگی در بدو تولد که شاخص های مهم بهداشتی بحساب می اید را در کشور 3/5 تا 5/4 سال افزایش داد0 آمار وارقام درکشور ما با حدود23000 نفر مرگ ومیر ناشی از حوادث ترافیکی درسال و روند رو به رشد 15-10% درسال متأسفانه سهم بسزایی دراین آمار دارد0 این به معنی کشته شدن روزانه 70-60 نفر درجاده های کشور است 0 تقریباً نیمی از مرگ ومیرها در گروه سنی 44 15 سال بوده ، یعنی مهمترین گروه سنی از نظر باروری اقتصادی ، آمار جهانی دراین خصوص 20 مورد مرگ به ازای هر 100 هزار نفر جمعیت است 0 در حالیکه این رقم درایران 33 مورد مرگ بوده وبه ازای هرده هزار وسیله نقلیه نیز 29 قربانی درایران ثبت می گردد که بسیار بیش از آمار جهانی است 0 به این موارد میتوان هزینه های بیمه ، قضائی ، تأخیر درمسافرت ها وهمچنین آسیب روانی ناشی از این حوادث را اضافه کرد0 تنها در کشورهای عضو جامعه اروپا سالانه بالغ بر 45 میلیارد یورو هزینه حوادث ترافیکی می گردد0

از بعد اقتصادی میلیاردها ریال سالانه بابت خسارت مالی خودروها ، اشغال تخت های بیمارستانی وهزینه های درمانی ، معلولیت ها واز کارافتادگی ها بر پیکر اقتصادی کشور متحمل می گردند0 این روند متأسفانه درکشورما روبه رشد بوده ومیزان خسارات جانی ومالی همه ساله افزایش داشته است0

اما از علل عمده افزایش حوادث در دهه های اخیر میتوان از گسترش شهرنشینی ، صنعتی شدن وموتوریزه شدن زندگی نام برد0 صنعتی شدن هم درشهرها وهم در روستاها توأم با افزایش تعداد حوادث و همینطور وخامت آنها بوده است 0 برق گرفتگی ، مسمومیت با مواد صنعتی وکشاورزی ، همینطور صدمات ناشی از ماشین آلات صنعتی از مهمترین عوارض صنعتی شدن بوده است 0

بطور کلی میتوان گفت که در عصر ما حوادث ومصدومیت ها از عمده ترین علل مرگ ومیر بحساب می آیند ، درکشور ما نیز این مشکل سال به سال روند رو به افزایشی داشته است 0 حوادث علاوه بر نتایج مرگبار ویا معلولیت های جبران ناپذیر ، خسارتهای مادی هنگفتی نیز به جامعه تحمیل می کنند ، کنترل و پیشگیری حوادث مستلزم همکاری گروهی است وهماهنگی بین بخشی های مختلف خدماتی واجتماعی هم چون شهرداریها ، پلیس ، کارخانجات ، مدارس ، مراکز تحقیق دانشگاهی وسایر بخش های ذیربط دراین امر مهم ضروری وغیرقابل اجتناب است 0 دربسیاری از کشورها وزارت بهداشت ، نقش هماهنگ کننده دارد0 هدف های اصلی درمرکز کنترل وپیشگیری حوادث برسه محور خدماتی ، تحقیقاتی و آموزشی استوار خواهد بود0 مطمناً سرمایه گذاری اندکی برای کنترل وپیشگیری حوادث می تواند دستاوردهای بسیار وسیعی داشته باشد0 با دانش کنونی بشر اکثریت حوادث ومصدومیت ها قابل کنترل وپیشگیری هستند0 این مهم تنها با همکاری ، مساعدت وهمکاری بین بخشی میسر خواهد شد0 مسئولین سیاسی ، اجتماعی ، مهندسین ، طراحان ومدیران خدمات شهری ، رسانه های گروهی و واحدهای آموزشی هر کدام میتوانند نقش عمده ای داشته باشند0

طبق بررسي بعمل آمده از کل حوادث ثبت شده( 9775مورد ) از 1384 تا 1389 حوادث ترافيكي 39% ، حوادث خانگي 34%  ، حوادث محل کار 11%، حوادث اماکن ورزشی 6 % ، حوادث در اماکن عمومی 5% ، حوادث درمدارس 1% و دیگرحوادث3 % از كل سوانح و حوادث را به خود اختصاص  داده اند.

جدول اطلاعات حوادث ترافیکی در رامسر

سال

تعداد کل حوادث ثبت شده

حوادث ترافیکی

تعدادمرگ ناشی از کل حوادث

مرگ و میر ناشی از حوادث ترافیکی

تعداد

درصد

تعداد

درصد

1384

1321

581

44

72

44

61

1385

1251

564

45

92

47

51

1386

1784

566

32

88

52

59

1387

2252

686

31

35

28

80

1388

1608

631

39

46

31

67

1389

1559

700

45

85

42

50

جمع

9775

3728

39

418

244

58

الگوی پیشگیری از سوانح و حوادث و کمبود شرایط ایمنی در قالب جامعه ایمن در سیستم شبکه در حال اجرا است . این مدل متکی به مشارکت مردم و دخالت مسئولین محلی است .

  • اهداف و راهکارهای برنامه شامل موارد زیر است :

1)     افزایش سطح ایمنی جامعه بمنظور ارتقاء سطح سلامت جامعه از طریق کاهش میزان خسارات مالی و جانی ناشی از حوادث

2)     جلب همکاری های درون بخشی و بین بخشی و مشارکت مردمی

3)     جمع آوری اطلاعات لازم و انجام مداخلات

4)     پیشگیری از سوانح و حوادث خانگی و بهبود شرایط ایمنی در حوزه روستایی

5)     آموزش عمومی جهت بهبود با اصلاح عوامل حادثه ساز

   جامعه ایمن

   بنياد جوامع ايمن در سال 1996 در شهر تورنتو کانادا بدنبال مرگي يک جوان در اثر تخليه يک بشکه حاوي مواد اشتعال زا، پي ريزي شد. علت حادثه شايد عدم آشنايي او با استعال زا بودن مواد درون بشکه بود جامعه ايمن در پي ايجاد نگرشي نوين در باورهاي موجود در زمينه آسيبها است که اين خود بدون تغيير در باورهاي بنيادين جامعه در اثر آموزش و پي گيري هاي مداوم توسط مسولين جامعه محقق نخواهد شد. ايمني در هر جامعه بر 4 اصل استوار است: باور ايمني، دانش بکارگيري صحيح وسايل ايمني، دسترسي به ملزومات ايمني و احترام به قوانين. براي رسيدن به يک جامعه ايمن، داشتن تمامي اين شرايط الزامي است.

   در ايران حادثه ها با ميانگين سني 7/ 35 سال، بالاترين بار بيماري را به خود اختصاص داده است. در اين راستا اداره سوانح و حوادث مرکز مديريت بيماريها تاکنون سه برنامه را در دست اجرا گذاشته است:

   پيشگيري از حوادث خانگي در سال 1383، پيشگيري از حادثه ها در سطح شهرستانها يا برنامه جامعه ايمن در سال 1375 و برنامه سوم پيشگيري از حوادث ترافيکي.

حوادث خانگی

در حال حاضر برنامه بازديد منازل به منظور تکميل چک ليست ايمني حوادث خانگي در مناطق روستائي تحت پوشش مرکز بهداشت شهرستان رامسر دنبال مي شود و اين مرکز بر آن است تا برنامه جامعه ايمن را با هدف پيوستن به بنياد جوامع ايمن و تحقق آرمانهاي جامعه ايمن با جديت آغاز کند بديهي است اين مهم نياز به مشارکت و مساعدت تمامي آحاد جامعه و سازمانهاي دولتي و غيردولتي دارد و رسيدن به اهداف اين برنامه نياز به پايداري و صبر در ميان مسولين و دست اندرکاران جامعه خواهد داشت.

   در زير به بعضي از نكات لازم جهت پيشگيري از سوانح خانگي اشاره مي كنيم.

   1- ظروف غذا و كتري داغ را در دسترس كودكان قرار ندهيم؛

   2- از قراردادن وسايل گرمايي و بخاري در مسير رفت و آمد خودداري كنيم؛

   3- هنگام روشن بودن بخاري و چراغ نفتي از ريختن نفت در داخل آن خودداري كنيم؛

   4- وسايل آتش زا مثل كبريت و ... را در اختيار كودكان قرار ندهيم؛

   5- در هنگام خروج از منزل شير اصلي گاز را ببنديم؛

   6- هرگز سيگار را به صورت نيمه خاموش يا روشن رها نكنيم؛

   7- از سالم بودن دود كش بخاري و وسايل گرما زا اطمينان حاصل كنيم تا گازهاي سمي ناشي از سوخت وسايل گرمايي به منزل وارد نشود؛

   8- وسايل گرمازا و روشن را در برابر باد قرار ندهيم؛

   9- به منظور جلوگيري از سقوط و جراحات ناشي از آن براي پنجره، بالكن، راه پله، پشت بام و ... حفاظ بگذاريم؛

   10- سموم و مواد شيميايي را دور از دسترس كودكان قرار دهيم؛

   11- تهيه و توزيع فرم ثبت ايمني منازل در کليه خانه هاي بهداشت؛

   12- آموزش جگونگي تکميل فرم ثبت ايمني منازل به بهورزان وکاردان هاي کليه مراکز؛

   13- توزيع کتابچه خانه ايمن در مراکز.

      شاخص جامعه ايمن

   1- ايجاد تشکيلاتي بر اساس مشارکت و همکاري بين بخشي که هر کدام از بخشها مسؤوليت جامعه ايمن را درحوزه مسوليت خود قبول کنند؛

   2- وجود برنامه هاي مستمر و درازمدت که هر دو جنس، تمامي سنين و محيط با همه شرايط را تحت پوشش قرار دهد؛

   3- وجود برنامه هايي که هدفش ارتقاء ايمني گروههاي در معرض خطر بالا، داوطلبين، محيط باشد؛

   4- داشتن برنامه هايي که تعداد موارد و علت هاي مصدوميت را ثبت و مستند سازي نمايد؛

   5- وجود يک نظام ارزشيابي جهت بررسي و ارزيابي برنامه ها، مراحل آنها و تاثير تغييراتي که انجام شده؛

   6- شرکت مداوم و به موقع در شبکه ملي و بين المللي جامعه ايمن

 * برنامه های ملی ثبت ، کنترل و پیشگیری از سرطان :

سرطان ناشی از رشد نابهنجار و تكثير سلولهاست. آنچه در همه سرطان ها مشترك است نقص در مكانيزم هاي تنظيم كننده رشد طبيعي و تكثير و مرگ سلول است. سلولهاي سرطاني قابليت تهاجم به بافتهاي مجاور و در نهايت گسترش به مناطق دور دست بدن را دارند. اين بيماري بطور عمده در اثر تماس با مواد سرطان زا بر اثر استنشاق، خوردن، آشاميدن و مواجهه شغلي و محيط ايجاد مي شود. عادات فردي مانند استعمال دخانيات و رژيم هاي غذايي به نسبت عوامل ژنتيكي نقش بيشتري در اتيولوژي سرطان دارند.

   در حال حاضر سرطان يكي از مسايل مهم و اصلي بهداشت و درمان در كشور ما و تمام دنيا مي باشد بطوري كه در كشور ما سومين علت شايع مرگ و مير است و در كشورهاي توسعه يافته سرطان دومين علت شايع مرگ و مير مي باشد هر سال در ايران بيش از 000/70 مورد جديد سرطان اتفاق مي افتد بطوري كه ميزان بروز آن تقريباً 100 به 000/100 نفر مي باشد كه از طرفي با افزايش اميد به زندگي و افزايش درصد سالمندي در جمعيت كشور انتظار مي رود موارد بروز سرطان در يك دهه آينده به شدت افزايش يابد.

یک سوم از سرطان ها قابل پیشگیری بوده و یک سوم دیگر نیز در صورت تشخیص بموقع قابل معالجه می باشند . زیر بنای برنامه های کنترل سرطان پیشگیری ، کشف زود رس ، درمان بموقع ، تسکین خدمات ( حتی در جایی که منابع بسیار محدود هستند ) و نظام جمع آوری ثبت و تحلیل اطلاعات موارد جدید سرطانی است . به این دلیل که بار بیماری قابل توجه است و عوامل خطر سرطان رو به افزایش می باشند نیاز به استفاده موثر از منابع محدود به وجود می آید که این امر منجر به استقرار برنامه جامع کنترل سرطان شده است . برنامه جامع کنترل سرطان رویکرد ادغام یافته و هماهنگی بمنظور کاهش میزان بروز مرگ و میر ناشی از سرطان از طریق پیشگیری اولیه ، تشخیص   زود رس ، درمان موثر ، باز توانی و درمان نگهدارنده است .

   در راستاي اين برنامه ثبت سرطان از جمع آوري سيتماتيك، ذخيره سازي و نگهداري و تجزيه و تحليل داده هاي بيماران مبتلا به سرطان كه معمولاً در يك منطقه مشخص و يك جمعيت مشخص انجام مي شود.

تماس با ما ----------01925251811

بیماریهای غیر واگیر شبکه بهداشت و درمان رامسر

 

1394/07/06
امتیازدهی
میانگین امتیازها:0 تعداد کل امتیازها:0
مشاهده نظرات (تعداد نظرات 0)
ارسال نظرات
نام  
آدرس پست الکترونیکی شما    
توضیحات  
تغییر کد امنیتی  
کد امنیت  
 
Powered by DorsaPortal